Nấm mối đen là gì? Cách chọn, sơ chế và chế biến ngon

Nấm mối đen có thân dài, giòn, vị ngọt thanh và ngày càng được bày bán phổ biến ở chợ và siêu thị. Cùng tìm hiểu nấm mối đen là loại nấm gì, cách chọn nấm tươi, sơ chế, bảo quản và những món ngon dễ làm.

Nấm mối đen là loại nấm gì?

Nấm mối đen bán trên thị trường là nấm trồng, có tên khoa học Hymenopellis radicata (tên cũ Xerula radicata hay Oudemansiella radicata), còn được gọi là nấm rễ dài. Tên "nấm mối đen" xuất phát từ hình dáng và vị ngon khá giống nấm mối, nhưng thực ra đây là hai loại khác nhau: nấm mối tự nhiên (chi Termitomyces) mọc trên ụ mối vào mùa mưa và chưa trồng được, còn nấm mối đen được nuôi trồng quanh năm trên giá thể mùn cưa, rơm.

Nấm có mũ màu nâu xám đến nâu đen, thân dài màu trắng ngà, phần gốc thuôn nhọn như rễ. Thịt nấm chắc, giòn, khi nấu có vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ.

Giá trị dinh dưỡng

Giống nhiều loại nấm ăn khác, nấm mối đen ít năng lượng, gần như không có chất béo, cung cấp chất đạm thực vật, chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất như kali. Đây là nguyên liệu phù hợp cho thực đơn ăn chay hoặc các bữa ăn nhẹ nhàng. Nấm là thực phẩm, không phải thuốc, nên hãy dùng như một phần của chế độ ăn cân đối.

Cách chọn nấm mối đen tươi

• Mũ nấm còn khép hoặc mới hé, màu đều, không dập nát.
• Thân nấm chắc, trắng ngà, cầm thấy nặng tay, không mềm nhũn.
• Bề mặt khô ráo, không nhớt, không có đốm đen lạ và có mùi thơm nhẹ, không hôi chua.

Sơ chế và bảo quản

Cắt bỏ phần gốc còn dính giá thể, dùng dao cạo nhẹ lớp đất bám ở chân nấm, rồi rửa nhanh dưới vòi nước và để ráo. Không nên ngâm nấm quá lâu vì nấm sẽ hút nước, mất độ giòn. Nấm to có thể chẻ đôi theo chiều dọc cho dễ thấm gia vị.

Nấm tươi chưa rửa nên bọc trong giấy hoặc túi giấy, để ngăn mát tủ lạnh và dùng trong 3–5 ngày. Muốn để lâu hơn, có thể chần sơ nấm, để ráo rồi chia túi cấp đông.

Món ngon từ nấm mối đen

• Nấm mối đen kho tiêu: nấm kho với nước tương hoặc nước mắm, đường, tiêu và ớt đến khi sệt lại, ăn cùng cơm nóng.
• Nấm xào: xào nhanh với tỏi, bơ hoặc với thịt bò, rau củ để nấm giữ độ giòn.
• Lẩu và canh: thả nấm vào lẩu gà, lẩu chay hay nấu canh cùng rau ngót, mướp.
• Nấm nướng: ướp chút dầu, muối tiêu hoặc sa tế rồi nướng trên than hay nồi chiên không dầu.

Nhớ nấu nấm chín kỹ trước khi ăn. Với vị ngọt giòn đặc trưng, nấm mối đen là lựa chọn dễ chế biến để đổi vị cho bữa cơm gia đình.